Przekroczenie pierwszego progu podatkowego w 2026 roku. Jak liczyć zaliczki?

Przekroczenie pierwszego progu podatkowego w wysokości 120 000 zł wymaga od pracodawcy modyfikacji sposobu wyliczania zaliczek na PIT. Wyższa stawka 32% jest stosowana wyłącznie do nadwyżki ponad ten limit, a sam proces obliczeń zależy od poziomu dochodu narastającego od początku roku.

Zaliczka na PIT po przekroczeniu progu 120 000 zł w 2026 roku jest naliczana według wyższej stawki podatkowej wyłącznie od nadwyżki dochodu ponad ten limit, a nie od całej zarobionej kwoty. Do momentu osiągnięcia progu pracodawca stosuje stawkę 12%, natomiast w miesiącu przejścia stosuje obie stawki proporcjonalnie. W kolejnych miesiącach roku od bieżącej podstawy opodatkowania pobiera się już wyłącznie podatek w wysokości 32%.

Kluczowe zasady obliczania zaliczek po przekroczeniu progu

Podstawową zasadą polskiego systemu podatkowego przy skali progresywnej jest opodatkowanie stawką 32% wyłącznie dochodu będącego nadwyżką ponad limit 120 000 zł.

• Zasada nadwyżki: Stawka 32% dotyczy wyłącznie kwoty przekraczającej próg 120 000 zł, podczas gdy dochód poniżej tej kwoty pozostaje opodatkowany stawką 12%.
• Miesiąc przejściowy: W miesiącu, w którym dochód narastający przekracza 120 000 zł, część dochodu opodatkowuje się stawką 12%, a pozostałą część stawką 32%.
• Podstawa opodatkowania: Podstawę obliczeń stanowi dochód, czyli przychód pomniejszony o składki ZUS oraz koszty uzyskania przychodu (KUP), a nie płaca brutto.
• Prawo do kwoty zmniejszającej: Pracownik zachowuje prawo do zmniejszenia zaliczki o 300 zł miesięcznie również w drugim progu podatkowym, jeśli złożył PIT-2.

Jak obliczyć zaliczkę na PIT z umowy o pracę po przekroczeniu progu 120 000 zł?

Sposób obliczania zaliczek różni się w zależności od tego, czy dochód narastający pracownika znajduje się przed, w trakcie, czy po przekroczeniu limitu.

W miesiącach przed przekroczeniem progu, gdy dochód narastający od początku roku wynosi mniej niż 120 000 zł, obliczenia wykonuje się następująco:

1. Przychód brutto pomniejsza się o składki ZUS pracownika wynoszące 13,71% oraz koszty uzyskania przychodu.
2. Otrzymaną podstawę opodatkowania zaokrągla się do pełnych złotych.
3. Wylicza się podatek: podstawa opodatkowania pomnożona przez stawkę 12%.
4. Kwotę podatku pomniejsza się o kwotę zmniejszającą podatek (300 zł przy PIT-2) oraz dotychczas pobrane zaliczki.

W miesiącu, w którym suma dochodów przekracza próg 120 000 zł, pracodawca musi dokonać podziału i zastosować proporcjonalny wzór obliczeniowy:

1. Oblicza się dochód narastający od początku roku do danego miesiąca włącznie.
2. Wyznacza się nadwyżkę ponad próg: dochód narastający minus 120 000 zł.
3. Ustala się część dochodu mieszczącą się w pierwszym progu: miesięczna podstawa opodatkowania minus nadwyżka.
4. Oblicza się podatek według wzoru: (część w pierwszym progu pomnożona przez 12%) plus (nadwyżka pomnożona przez 32%).
5. Otrzymaną sumę pomniejsza się o kwotę zmniejszającą podatek (300 zł) oraz zaliczki odprowadzone w poprzednich miesiącach.

W miesiącach następujących po przekroczeniu progu podatkowego zaliczkę wyznacza się według ujednoliconej procedury dla drugiego progu podatkowego:

1. Od przychodu brutto odejmuje się składki ZUS i koszty uzyskania przychodu, tworząc miesięczną podstawę opodatkowania.
2. Miesięczną podstawę opodatkowania mnoży się w całości przez stawkę 32%.
3. Od wyliczonej kwoty odejmuje się kwotę zmniejszającą podatek (300 zł), o ile pracownik złożył deklarację PIT-2.

Jak wygląda skala podatkowa i progi w 2026 roku?

Skala podatkowa w Polsce określa progi dochodowe i przyporządkowane im stawki podatku dochodowego od osób fizycznych, które płatnicy stosują do wyliczania należności podatkowych.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o PIT, skala podatkowa opiera się na dwóch progach dochodowych oraz kwocie zmniejszającej podatek, która w skali roku wynosi 3 600 zł. Przekroczenie kwoty 120 000 zł powoduje wzrost stawki podatkowej z 12% do 32% w odniesieniu do środków ponad tę granicę.

Przykład: Obliczenie zaliczki w miesiącu przekroczenia progu

Prezentowane obliczenie dotyczy pracownika otrzymującego stałe wynagrodzenie w wysokości 20 000 zł brutto miesięcznie, który przekracza próg podatkowy w sierpniu.

Do końca lipca pracownik osiągał dochód opodatkowany stawką 12%. W sierpniu jego skumulowany dochód od początku roku osiąga poziom 136 064 zł, co wymusza przeprowadzenie obliczenia proporcjonalnego z zastosowaniem stawek 12% i 32%.

Na co uważać przy przekroczeniu progu podatkowego?

Proces rozliczania wyższych zaliczek podatkowych wiąże się z koniecznością monitorowania kilku dodatkowych parametrów kadrowo-płacowych.

1. Dochód a przychód: Próg 120 000 zł odnosi się wyłącznie do dochodu, czyli kwoty po odliczeniu składek ZUS i kosztów uzyskania przychodów, a nie do łącznego przychodu brutto.
2. Zasady stosowania PIT-2: Kwota zmniejszająca zaliczkę wynosi 300 zł miesięcznie i może być dzielona na maksymalnie trzech płatników, co wymaga złożenia adekwatnych oświadczeń.
3. Praca u wielu pracodawców: Pojedynczy pracodawca kontroluje wyłącznie dochody uzyskiwane w jego zakładzie pracy, dlatego pracownik pracujący w kilku miejscach powinien samodzielnie monitorować łączny limit.
4. Termin płatności: Płatnik składek ma obowiązek obliczyć i odprowadzić pobraną zaliczkę do urzędu skarbowego w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu wypłaty.

Czy po przekroczeniu progu 120 tys. zł płacę 32% od całego dochodu?

Nie, wyższa stawka podatkowa w wysokości 32% ma zastosowanie wyłącznie do części dochodu, która stanowi nadwyżkę powyżej kwoty 120 000 zł. Dochód uzyskany do tego poziomu pozostaje opodatkowany stawką 12%.

Jak działa kwota zmniejszająca podatek przy stawce 32 procent?

Kwota zmniejszająca podatek w wysokości 300 zł miesięcznie przysługuje podatnikowi również po wejściu w drugi próg podatkowy. Pracodawca odlicza ją od zaliczki na dotychczasowych zasadach na podstawie art. 31b-31c ustawy o PIT.

Czy pracodawca sam wie, kiedy przekroczę próg podatkowy?

Pracodawca automatycznie monitoruje dochody osiągane przez pracownika w ramach danego stosunku pracy na podstawie prowadzonej kartoteki płacowej. Nie posiada on jednak informacji o dochodach pracownika uzyskiwanych u innych pracodawców.

Do kiedy pracodawca musi wpłacić zaliczkę na podatek dochodowy za pracownika?

Pracodawca jako płatnik jest zobowiązany do przekazania pobranych zaliczek na rachunek właściwego urzędu skarbowego do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczkę.